خشثریتی پادشاه کاشان بود. ایگور دیاکونوف خشتریته را همان فرورتیش می‌داند.

به دنبال حمله آشور به اراضی ماد، خشتریته برای پایان دادن به حملات آشور با ماننا و کیمریان پیمان دوستی بست و عملاً با آشور وارد جنگ شد.

فرورتیش راه پدرش را دنبال کرد و به آشور اعلان جنگ داد. برای این کار پارس‌ها را نیز همراه خود داشت و سپس با جلب یاری خداوندان پیشین‌ده دو ایالت مجاور خود قیامی را علیه آشور ترتیب داد. قیام به سرعت گسترش یافت و آشوریان قست اعظم سرزمین ماد را که در تصرف خود داشتند، از دست دادند. با مذاکرات آشور با سکاها که متحد مادها بودند و خروج سکاها از اتحاد با مادها به نفع آشوریان، جریان این قیام ناتمام ماند و خشثریتی مکان فرمانروایی خویش را در سال ۶۷۳ پیش از میلاد در مقابل تهاجم اسرحدون پدر آشور بانیپال از کارکاشی (کاشان) به شهر دور افتادهٔ در آن زمان، یعنی آمول (آمُل) در مازندران منتقل ساخت.

خشثریتی ابتدا در سمت کوه کرکس کاشان به نبرد با اسرحدون پادشاه آشوری برخاست و چون یارای مقاومت در خود ندید از بالای البرز به شهر آمل مازندران گریخت.

خشثریتی در عهد آشور بانیپال سپاهیان آشوری ای را که به سرداری رئیس رئیسان شانابوشو در تعقیب وی به شهر آمل مازندران آمده بودند به یاری آترادات پیشوای آماردان شکست داد و تار و مار نمود و ایران مادی بعد از این واقعه برای نخستین بار در تاریخ کاملاً مستقل شد. وی لشکریان آشوری را که در آغاز حکومت آشوربانیپال به رهبری شانابوشو برای دستگیری یا مصالحه با خشثریتی (کیکاوس) به شهر آمل مازندران آمده بودند تار مار می‌نماید و ایران برای نخستین بار صاحب دولتی مستقل و مقتدر می‌گردد.

فرورتیش با الیاتس شاه لیدیه نیز جنگید و توانست سرزمین‌های فوقانی رود هالیس را تصرف کند. مورخان زمان حکومت او را حدود سال‌های ۶۲۴ پیش از میلاد می‌دانند. خشتریته در سال ۶۲۵ پ.م. درگذشت.

 

https://parsiandej.ir/همانی-زمان-و-مکان-پادشاهان-ماد-با-کیانی/