در مدح رک‌گویی و مذمت غیبت

آیا نشانه مسلمانی فقط نمازخواندن و روزه گرفتن است؟

برای هر چیزی می‌توان علامت و نشانه‌ای یافت، مسلمان و انسان مؤمن نیز علامت و نشانه‌ای دارد و نکته اینجاست که نشانهٔ مسلمان واقعی به کثرت نماز و روزه نیست بلکه پیامبر اسلام صفات دیگری را نیز ملاک شناختِ مسلمان واقعی می‌دانند.

پیغمبر می‌فرماید:

تنها به زیادی نماز و روزه و حج و نیکی به دیگران و شب‌زنده‌داری بعضی نگاه نکنید (اگرچه اینها در مورد خود مهم است) بلکه نگاه به «راست‌گویی» و «امانت» آنها کنید!

بامطالعه مدارک اسلامی این حقیقت روشن می‌شود که از نشانه‌های قطعی مسلمان واقعی این است که «راست‌گو» و «امین» باشد و بااینکه عبادات اسلامی همچون نماز و روزه و حج، برنامه‌های عالی تربیتی هستند، ولی تنها اینها نشانه اسلام نیستند، بلکه باید با راست‌گویی و امانت تکمیل گردند.

ازنظر اسلام عرصه امانت بسیار گسترده است، و هر نعمتی که خداوند متعال به انسان داده، و هر کاری که به او واگذار می‌شود و هر مسئولیتی که به او سپرده شود در حقیقت امانتی است که در اختیار او نهاده شده، و راست‌گویی، یکی از صفات پسندیده که هماهنگ با سرشت آدمیان است راست‌گویی است هر انسانی بالفطره تمایل دارد که راست بگوید و سخن دیگران را راست تلقی کند. فردی که خودش را قبول دارد بیشتر دنبال صداقت و روراستی است.

ژاپنی‌ها ساکت‌اند اما آلمانی‌ها خشک و مقرراتی. انگلیسی‌ها معروف‌اند که در لفافه حرف می‌زنند و از منظور اصلی طفره می‌روند و استرالیایی‌ها برعکس به رک‌گویی مشهورند. در آلمان صداقت، روراستی و بیان حقیقت امری است بسیار مهم. صداقت و روراستی یعنی ابراز احساسات و حالتی که در هرلحظه داریم. زن و شوهر صادق، همان هستند که هستند و افکار و احساسات واقعی خود را با یکدیگر در میان می‌گذارند. وقتی احساسات خود را در هرلحظه بیان می‌کنید، با همسرتان روراست هستید. در این صورت، اگر برنجید یا عصبانی شوید، آن‌قدر به همسرتان اعتماد خواهید کرد که احساساتتان را با او در میان بگذارید. بسیاری از زن و شوهرها به‌جای اینکه خودشان باشند، نقش بازی می‌کنند تا بلکه همسرشان آنها را بپسندد. خود افشایی جرات می‌خواهد. وجهه خوب از خود نشان دادن، آسان‌تر از افشای صادقانه احساسات است. تمرین روراستی و صداقت با ابراز و بیان احساسات در لحظه است، و تشویق همسرتان به اینکه بگوید چه چیزی شنیده و چه حسی پیداکرده است. رک‌گویی یعنی صراحت لهجه و جسارت در بیان حقیقت. یعنی صراحت بیانی که نفعی برای دیگران داشته باشد. فضای روراستی و صداقت، امکان رشد فردی و جمعیِ مجموعه را ایجاد می‌کند. وقتی زن و شوهر، افکار و احساسات خود را راحت و صادقانه بیان می‌کنند، با یکدیگر صمیمی می‌شوند و گلایه‌های خود را بیان کرده و برطرف می‌کنند؛ و به‌طورکلی در روابط اجتماعی نیز چه‌بهتر است اگر خطایی در فردی وجود دارد بدون واسطه این خطا را به خود او تذکر دهیم و از غیبت و بدگویی بپرهیزیم.

زمانی که شخصی در مورد فرد دیگری غیبت می‌کند، ممکنه در حین صحبت‌هایشان، برای زیاد کردن جذابیت و هیجان ماجرا حدس‌ها و فرضیه‌های نادرست و اشتباهی رو هم که خودش بر اساس شنیده‌ها یا دیده‌هایش در مورد فردی که مورد غیبت قرارگرفته، به ذهنش رسیده، به‌عنوان مسئله واقعی در مورد اون فرد مطرح کند.

از عواملی که به غیبت منجر می‌شوند عبارتند از حسد، خودشیرینی و تمسخر، این حسد، کینه‌توزی، انحصارطلبی و انتقام‌جویی از مهم‌ترین عواملی هستند که آدمی را به سمت غیبت می‌برد و تا زمانی که اینها از وجود انسان ریشه‌کن نشوند، رذیله غیبت از بین نخواهد رفت.

خودشیرینی با غیبت و سخن‌چینی و مسخره کردن دیگران از مصداق‌های فرهنگِ پایینِ جامعه است. آن‌کسی که برای رسیدن به محبوبیت از راه‌های نادرست مانند غیبت و تمسخر دیگران و … اقدام کند، که گر چه هدفش درست است، ولی از راه غلط نمی‌توان به هدف صحیح رسید و این نادرست است.

https://t.me/DoctorAnousheh

بگوییم و نگوییم

بگوییم: از اینکه وخت خود را در اختیار من گذاشتید سپاسگزارم.
نگوییم: ببخشید که مزاحمتان شدم.

بگوییم: در زمان درخور و شایسته کنار شما خواهم بود.
نگوییم: گرفتارم.

بگوییم: راست می‌گی؟ راستی؟
نگوییم: دروغ نگو.

بگوییم: خدا تندرستی بده.
نگوییم: خدا بد نده.

بگوییم: پیشکش برای شما.
نگوییم: قابل ندارد. (ارزش ندارد)

بگوییم: آزموده و باتجربه شده.
نگوییم: شکست‌خورده.

بگوییم: درخور من نیست.
نگوییم: به درد من نمی‌خورد.

بگوییم: با این کار چه مزه‌ای می‌بری؟
نگوییم: چرا اذیت می‌کنی؟ (چرا آزار می‌کنی؟)

بگوییم: شاد و پرانرژی باشید خدا قوت. (نیرومندی)
نگوییم: خسته نباشید.

بگوییم: من.
نگوییم: این‌جانب.

بگوییم: دوست ندارم.
نگوییم: متنفرم. (بیزارم)

بگوییم: آسان نیست.
نگوییم: دشوار است.

بگوییم: بفرمایید.
نگوییم: در خدمت هستم.

بگوییم: بسیار آسوده نبود. (خیلی آسوده نبود)
نگوییم: جانم به لبم رسید.

بگوییم: چالش را خودم چاره‌گری می‌کنم. (چالش را خودم چاره می‌کنم)
نگوییم: مسئله ربطی به تو ندارد. (دشواری پیوندی به تو ندارد)
#روانشناسی

@DoctorAnousheh
https://t.me/DoctorAnousheh