'''اسپارتها''' یا '''لیدیاییها''' ({{lang-en|Lydians}}) مردم ساکن لیدیه، منطقه ای در آناتولی، بودند که به یک زبان هند و اروپایی صحبت میکردند. پایتخت لیدیا در اسفارد یا [[ساردیس]] بود. آنها در همسایگی [[فریگیه]] بودهاند.
سوالات در مورد منشأ آنها، که به هزاره دوم قبل از میلاد میرسد، همچنان توسط مورخان زبان و باستان شناسان مورد بحث است.
فرهنگ لیدیایی متمایز، آخرین بار در میان سوابق موجود، توسط استرابون، در کیبیرا در جنوب غربی آناتولی و در حدود زمان او (قرن اول پیش از میلاد) به اثبات رسیدهاست. قدرت لیدیا با سقوط پایتخت آنها در حوادث پس از [[نبرد هالیس]] در سال ۵۸۵ قبل از میلاد و حل شدن در زیرمجوعهٔ ممالک کوروش کبیر در سال ۵۴۶ قبل از میلاد به پایان رسید.
== خصوصیات اسپارتها ==
هرودوت در تاریخهای خود میگوید که اسپارتها «نخستین مردانی بودند که میدانیم پول طلا و نقره را ساخته و از آنها استفاده کردند».
به گفته هرودوت، هنگامی که یک دختر لیدیایی به بلوغ رسید، تا زمانی که جهیزیه کافی به دست آورد، به تجارت فاحشگی میپرداخت و پس از جمعآوری جهیزه اش در دسترس بودن خود برای ازدواج را اعلام میکرد.
هرودوت همچنین اسپارتیها را به اختراع انواع بازیهای باستانی، به ویژه [[قاپبازی]] نسبت میدهد، و ادعا میکند که محبوبیت بازیها به این دلیل حاصل شد که اسپارتها در طول [[خشکسالی]] شدیدی که تجربه کرده بودند، تبدیل به کسانی شده بودند که بازیها به آنها مجال رهایی روانی از مشکلاتشان را میداد.
در اصفهان نیز شهری بدین اسم وجود دارد , اسپارت (اصفهان).
== جستارهای وابسته ==
* [[ساردیس]]
* [[فهرست شاهان لیدیه]]
* [[کرزوس]]
* [[لیدیه]]
* [[زبان لووی]]
* [[گاو در دین و اساطیر]]
* [[مادیای سکایی]]
* [[نبرد هالیس]]
* [[ترو (قوم)]]
تازه تازه از تاریخ ایران باستان!!