برتولان

'''برتولان''' ({{lang-en|Partholón}}) شخصیتی در افسانه‌های مسیحی ایرلندی قرون وسطایی است که بر اساس اساطیر، او به عنوان رهبر دومین گروه بزرگی که برای اقامت به ایرلند آمدند شناخته می‌شود. گفته شده پس از چند سال مهاجرت آنها به ایرلند، تقریباً همهٔ آنها در عرض حدود یک هفته تسلیم طاعون شده و تا حد زیادی از بین رفتند.

براساس کتاب «خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکات‌ها و ساکسون‌ها» نوشتهٔ لارنس آستین، '''پارتولان''' پادشاه اسکاتها بوده و در حدود ۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح خود را "بریتون‌"، "هیتی" و "فنیقی‌ای" معرفی کرده‌است.

== هستوریا بریتونوم ==
بر اساس منابع "هستوریا بریتونوم", گفته شده، ایرلند سه بار توسط سه گروه مختلف اسکان داده شده، که '''پارتولوموس''' و پیروانش ابتدا از ایبریا با حدود هزار پیرو وارد شدند ولی زمانی که تعداد آنها به حدود چهار هزار نفر رسید، در عرض حدوداً یک هفته تسلیم طاعون به شدت از بین رفتند.

== منابع دیگر ==
به گفته Lebor Gabála، ایرلند پس از مرگ «سسر» و همراهانش به دلیل وقوع سیل، به کل خالی از سکنه شده بود. گفته شده '''پارتولون''' از حوالی یونان آمده بود و پسر سرا، که خود از نوادگان ماجوج، پسر یافث، پسر نوح بود، بودند. '''پارتولون''' و مردمش از طریق [[سیسیل]] و سپس ایبریا به ایرلند رسیدند. آنها ۳۰۰ تا ۳۱۲ سال پس از سیل بزرگ رسیدند و در اینبر (کنمار در شهرستان کری) فرود آمدند. همسرش (دلگنات)، سه پسرشان (اسلانگا، رودریگه و لایگلین)، همسران پسران (نربا، سیچبا و سربناد) و هزار پیرو همراه '''پارتولون''' بودند. '''پارتولون''' و تقریباً همه مردمانش - در حدود پنج هزار مرد و چهار هزار زن - در حدود یک هفته در سنماگ («دشت قدیمی»)، نزدیک طالغت امروزی، بر اثر طاعون جان باختند.

سومر و هیتی‌ها و فنیقی‌ها

== سومر ==
واژه سومر در زبان اکدی ممکن است گویش آن منطقه جغرافیایی باشد. اما رواج اصطلاح اکدی سومر (šumerû) نامشخص است. اصطلاح شینار در کتاب مقدس، Sngr در مصری، شانهار Šanhar(a) در هیتی می‌تواند نوع گویش غربی شومر (Shumer) باشد. در کتاب «خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکات‌ها و ساکسون‌ها» لارنس آستین وادل معتقد است، [[هیتی‌ها]] در واقع ادامه ای از سومر بوده‌اند.

== هیتی‌ها ==
در کتاب «خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکات‌ها و ساکسون‌ها» لارنس آستین وادل معتقد است، هیتی‌ها در واقع ادامه ای از [[سومر]] هستند. او همچنین [[فنیقی‌ها]] را در ادامهٔ هیتی‌هایی می‌بینید که در [[ممالک سوری-هیتی]] می‌زیستند.

== میتانی ==
در کتاب «خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکات‌ها و ساکسون‌ها» لارنس آستین وادل معتقد است [[میتانی]]‌ها افرادی از قوم ماد بودند.

== فنیقی‌ها ==
در کتاب «خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکات‌ها و ساکسون‌ها» لارنس آستین وادل معتقد است، [[فنیقی‌ها]] در واقع ادامهٔ از اقوام [[هیتی‌ها]] هستند که در [[ممالک سوری-هیتی]] می‌زیستند و در نتیجه تحت تأثیر اقوام سمیتیک قرار گرفته‌اند.

== پیوندها با ایران ==
=== راست‌به‌چپ ===
دلیل اینکه برخی فنیقی‌ها را سمیتیک می‌خوانند صرفاً از آن روی است که آنها از راست به چپ می‌نوشتند، این در حالی است که از راست نویسی در بین برخی دیگر از آریایی‌ها نیز رخ داده‌است … از جمله افرادی که در زمان او نگاشته‌هایی از راست‌به‌چپ نوشته شده‌است، [[آشوکا]] بود که در زمان وی آثار بودایی از راست به چپ نگاشته شدند.

== جستارهای وابسته ==
* [[آشوکا]]
* [خاستگاه فنیقی بریتانیایی‌ها، اسکاتلندی‌ها و آنگلوساکسون‌ها اثر لارنس آستین وادل (۱۹۲۴)]

Who made the Newton Stone in Aberdeenshire? Where the word Brath, on Newton Stone comes from

Who made the Newton Stone in Aberdeenshire? Where the word Brath, on Newton Stone comes from?

I think these people were good at reading the sky & so navigating in the sea…

I think Carahunge, Rujm el-Hiri & Stonehenge and all the others are related and they were their tools to read the sky!

And one of the fruits of this knowledge had been able to navigate in the sea… I think it all had roots in Sadhu Culture…

Sadhu culture are the kings of miracles, by reading the sky, they can predict Lunar eclipse & solar eclipses and so make ancient people believe in them, They may also be able to give ideas about predicting weather & other stuff that all was miracles in ancient times. They also had the ability to read the stars and so navigate in the sea…

I think Bharati comes from that Saraswati, maybe that’s why other nations like Hurrians and others just accepted these Indo-Iranian between themselves.

Sadhu people wear saffron-coloured clothes. (They can be the ancient "Purple People".) The purple cloth was a great luxury, probably another secret & no one else in the world knew the secret of making purple dye in the time, and that kings alone could wear the colour.

This concept of showing some kind of miracles and then ruling or guiding people & nations had been a familiar habit in that time, the historic story of “"The golden calf by Sumeri" (or Samiri)” is a good example of that…

دریانوردی فینیقی‌ها

'''دریانوردی فینیقی‌ها''' و هنر آن‌ها را در کشتی‌سازی در تاریخ زبانزد بوده‌است. این قوم با تسلط بر ستاره قطبی می‌توانستند در شب دریانوردی کنند. فنیقی‌ها در کرانه‌های [[دریای مدیترانه]] بالاخص [[لبنان]] سکنی گزیدند و خود را کنعانیان می‌نامیدند، کلمه فنیقیه [[معرب]] phoinike) Φοινίκη) یعنی نامی است که [[یونانی‌ها]] به این مملکت داده بودند و احتمالاً به معنای رنگ ارغوانی است و با نام [[کنعان]] پیوند دارد.

فنیقی‌ها چون بین دو ملت متمدن قدیمی تر، یعنی مصری‌ها و بابلی‌ها واقع بودند، علوم و فنون زیادی را از آن‌ها اقتباس کردند و شهرهای متعددی را در ساحل دریای مدیترانه بنا کردند که چندین شهر آنها بسیار معروف شدند. قوم فنیقی موفق نشدند دولت واحدی را تشکیل دهند و هر شهر آن‌ها امیر یا پادشاهی مخصوص به خود را داشت اما همگی شاخه‌های این قوم در دریانوردی شهرتی بسزا یافتند.

سازمان مملکتی آنان تشکیل شده از مناطقی بود که باید آن‌ها را دولت شهر نامید؛ که مهمترین آن‌ها [[صیدا]] و بوبلوس (جبیل) بود، فنیقی‌ها در دیگر نقاط جهان نیز دولت شهرهایی داشتند که، کارتاژ از جمله این نواحی بود. آن‌ها کم و بیش تحت تأثیر و استیلای مصری‌ها قرار داشتند.

فینیقی‌ها در تمام بنادر مدیترانه شمالی تجارت این منطقه را به خود اختصاص داده‌بودند. [[مستعمره|مستعمرات]] و تجارتخانه‌های فنیقی در تمام عالم قدیم پراکنده بود. این مردم از طرف غرب تا جزیره‌های [[بریتانیا]] و از طرف شرق تا نزدیکی [[هندوچین]] [[تجارت]] می‌کردند، و بر اساس شواهدی که کشف شده مستعمراتی داشته‌اند. فینیقی‌ها مکرراً از جانب آشوری‌ها مورد حمله قرار می‌گرفتند. این قوم، در [[دریانوردی]] مهارت تام یافتند در نتیجه فنیقی‌ها، به تابعیت درآمدن مقطعی، تحت ملل دیگر، زیاد اهمیت نمی‌دادند، زیرا همچنان در دریاها و مستعمرات تحت اقتدار خود باقی می‌ماندند و دریانوردان فنیقی کمتر در اندیشه آفریدن یک نیروی نظامی بودند. دریانوردان فنیقی در سواحل سوریه و [[جزیره کرت]] و جزایر یونان دریانوردی می‌کردند و کار آن‌ها صید صدف‌های مخصوصی بود که از آن‌ها رنگ ارغوانی به دست می‌آمد. تهیه رنگ پارچه‌های پشمی [[ارغوانی]] در آن موقع مخصوص کارگاه‌های صیدا و صور بود. همچنین بازرگانی و دادوستد عطریات، فلزات، سنگ‌های قیمتی، چوب لبنان و دیگر فراورده‌های خاورزمین و برده‌فروشی بدست آن‌ها صورت می‌گرفت. مهارت فنیقی‌ها در امور بازرگانی سبب شد که اکثر بازارهای آن روز از مشرق مدیترانه تا اسپانیا، بدست آن‌ها باشد. شواهدی دردست است که مردمان فینیقی از هند کالا می‌خریدند و به مدیترانه وارد شده و در سواحل جنوبی و شمالی آن می‌فروختند.

دریانوردان فنیقی به سواحل دوردست فرانسه واسپانیا سفر می‌کردند تا محصولات مردم خود را با غله و فلزهای آنان مبادله کنند. هخامنشیان نیز دریانوردی را از فینیقی‌ها آموختند. بندرهای «صور» (تیر) (tyr) «صیدا» (sidon)، «جبل» (gabal)، «بیریتوس» (بیروت) (berytus) برای مردم این خطه موقعیت بی‌مانندی برای بازرگانی داشت و اکثریت آن‌ها تاجر و دریانورد بودند، آنان از راه بنادر لبنان به بندر «مارسی» در فرانسه و جزیره «سیسیل» در ایتالیا رفت و آمد می‌کردند، آنان حتی به سواحل اسپانیا و انگلستان هم رفته‌اند. عده‌ای از آنان به سواحل شمالی آفریقا در تونس کنونی مهاجرت کرده و شهر کارتاژ (cartage) را بنا کردند.