سگ باستانی قلعه کش

سگ باستانی قلعه کش

سگ در ایران باستان حضوری پررنگ داشته‌است. موارد زیادی از به خاک سپردن سگ‌ها در محوطه‌های باستانیِ منطقه شام و بین‌النهرین (شامل کشورهای سوریه، اردن، لبنان و فلسطین کنونی یا به‌عبارت‌دیگر، کشورهای شرق دریای مدیترانه) یافت شده‌اند. در منطقه قائم‌شهر نیز گور سگی یافت شده‌است که با مراسم خاصی تدفین شده‌است که این گور به حدود سه‌هزارساله پیش بازمی‌گردد. به نظر پژوهشگران به خاک سپاری سگ‌ها رسمی محلی بوده، بامطالعه و پژوهش این نوع تدفین حیوانی می‌توان به ابعاد بیشتری از آداب و عقاید مردمانِ هزاره‌های پیشین پی برد. تپّه قلعهٔ کش اثری تاریخیِ شهرستان قائم‌شهر است که در خیابان طالقانی این شهر واقع‌شده‌است. تپّه قلعهٔ کش ابتدا توسط موسی درویش روحانی و حسن رضوانی در سال هزار و سیصد و پنجاه و شش مورد شناسایی قرار گرفت.

یکی از مهم‌ترین یافته‌هایِ کاوش سال هزار و سیصد و هشتاد و یک در قلعهٔ کش، به خاک سپاری این سگ در عمق دویست و هفتاد سانتیمتری از سطح تپّه بود. این حیوان در جهتِ شمالی ـ جنوبی و بر پهلوی چپ قرار داشت. دست‌های این حیوان مقابل دهانش قرارگرفته و پاها به‌موازات بدن کشیده شده بود. به همراه تدفین مقداری خاکستر و قطعات سفالینِ خاکستری‌رنگ در اطراف قبر و محدودهٔ چاله گور به‌دست آمد. بر اساس مطالعات اولیه، این تدفین متعلّق به سگ اهلی، حدوداً چهارده ساله و احتمالاً نر است. این نوع خاک سپاری شبیه به مورد مشابه دیگری در مازندران است که از کاوش گوهرتپّة بهشهر به‌دست آمد، در گوهر تپّه نیز با قطعات استخوانی پراکنده سگ به همراه جسد یک انسان در یک گور مواجه شدند.

به نظر می‌رسد که سگ باستانی قلعهٔ کش قربانی شده باشد. در نقاط دیگری از سرزمین ایران نیز، از جمله در دو محوطة تپّه عشق (در بجنورد) و تپّه ریبا (در آشخانه) در استان خراسان شمالی مراسم تدفین سگ به‌دست آمده‌است. در محوطه‌های باستانی در شرق دریای مدیترانه هم مانند تل هرور، تل یاونه، تل موزان، خالده اِشدود، شوهام، تل قصیل، آپولونیا آرسوف، جازر، گانسورک و لاکیش نیز تدفین سگ یافت شده‌است. همچنین در حفاری‌های باستان‌شناسی اورشلیم دو گور سگ مربوط به دورة هخامنشی کشف شده‌است.

به سبب تعریض جاده، بخشی از تپّه باستانیِ قلعه کش قائم‌شهر، در معرض تخریب قرار گرفته‌است. ایجاد سایت تپّه قلعه کش، و در دید عموم مردم قرار دادن سگ یافت شده و اشیاء دیگری که در این محوطه بوده‌اند، ازجمله اقدامات مورد تقاضای برخی باستان‌شناسان است.
* [[تپه قلعه‌کش]]

سگزی

'''سگزی''' به موارد زیر مرتبط است:

== قوم ==
* '''[[سکاها]]''' ([[سکاستان]]) یا سرزمین سَکِستان (و سیستان امروزی). در بخش‌های دیگری از ایران نیز این نام به چشم می‌خورد که برگرفته از واژه سگزی است
* '''[[سکزی]]''' واژه‌ای است که در شاهنامه، رستم بارها با آن مورد خطاب قرار گرفته‌اند. پیشینه پسوند سگزی برگرفته از نام اقوام سکایی است که نام خود را سگ نهاده بوده‌اند. ممکن است یکی از دلایل سگزی خواندن رستم، علاوه بر انتساب او به سیستان، پوشیدن پوست ببر بیان در جنگ‌ها باشد

== مکان‌ها ==
* '''[[سجزی]]'''، مرکز بخش سیستان و شهری از توابع استان اصفهان، این شهر در ۲۵ کیلومتری شرق اصفهان جای دارد
* '''[[سگزآباد]]''' ([[تپه سگزآباد]]) از شهرهای دشت قزوین در [[استان قزوین]] است که [[تپه سگزآباد]] در مجاورت آن قرار دارد

== افراد ==
* '''[[معین‌الدین بن غیاث‌الدین سجزی‌چشتی]]'''، از عرفای قرن ششم و مروّج سلسله چشتیه در هند